Oznaczanie treści generowanych przez AI: kto znakuje, kto ujawnia i do kiedy

Dwa obowiązki, dwa podmioty

• Dostawcy znakują. Zgodnie z art. 50 ust. 2 dostawca systemu, który generuje syntetyczne dźwięki, obrazy, wideo lub tekst, musi zapewnić, aby jego wyniki były oznakowane w formacie nadającym się do odczytu maszynowego jako sztucznie wygenerowane lub zmanipulowane.
• Podmioty stosujące ujawniają. Zgodnie z art. 50 ust. 4 ten, kto wykorzystuje taki system do tworzenia treści deepfake albo do publikowania tekstu o sprawach leżących w interesie publicznym, musi to ujawnić osobom, które je oglądają.

FAQ Komisji dodaje punkt, na którym wiele osób się myli: podmiot stosujący nie może polegać na maszynowym oznakowaniu dostawcy, aby wypełnić własny obowiązek ujawnienia. Oznakowanie jest dla maszyn, ujawnienie dla ludzi.

Oznakowanie: obowiązki dostawców

Rozwiązanie techniczne musi być skuteczne, interoperacyjne, solidne i niezawodne w zakresie, w jakim jest to technicznie wykonalne. Obowiązek nie ma zastosowania, gdy system pełni jedynie funkcję wspomagającą w zakresie standardowej edycji albo nie zmienia w istotny sposób danych wejściowych lub ich semantyki.

FAQ Komisji wymienia też wyniki, które nie podlegają art. 50 ust. 2: krótkie ciągi liczb, symboli lub liter, kod źródłowy, wyniki przekazywane między maszynami oraz wyniki przemysłowych systemów działających w obiegu zamkniętym.

Terminy

• 2 sierpnia 2026 r. Art. 50 zaczyna obowiązywać zgodnie z ogólną datą rozpoczęcia stosowania AI Act, określoną w art. 113.
• 2 grudnia 2026 r. Dostawcy, których systemy generatywne wprowadzono do obrotu przed 2 sierpnia 2026 r., mają do tej daty czas na spełnienie art. 50 ust. 2. Termin dodało rozporządzenie (UE) 2026/1744 jako nowy art. 111 ust. 4, obowiązujący od 27 lipca 2026 r.
• Bez działania wstecz. Według FAQ Komisji treści wygenerowanych przed 2 sierpnia 2026 r. nie trzeba oznaczać z mocą wsteczną.

Czteromiesięczny okres przejściowy obejmuje tylko obowiązek oznakowania. Obowiązek podmiotu stosującego dotyczący ujawniania treści deepfake obowiązuje od 2 sierpnia 2026 r. bez takiego okresu.

Deepfake: obowiązki podmiotów stosujących

Podmiot stosujący, którego system AI generuje takie treści lub nimi manipuluje, musi ujawnić, że zostały one sztucznie wygenerowane lub zmanipulowane. FAQ Komisji odczytuje definicję jako trzy warunki, które muszą być spełnione łącznie: treść coś przypomina, to coś istnieje, a treść mogłaby zostać niesłusznie uznana za autentyczną.

Wyraźnie rysowana ilustracja wymyślonego produktu nie jest więc deepfakiem. Realistyczne zdjęcie Twojego prawdziwego sklepu z klientami, których nigdy w nim nie było, może nim być.

W przypadku utworu o wyraźnie artystycznym, twórczym, satyrycznym lub fikcyjnym charakterze obowiązek ogranicza się do ujawnienia, że zawiera on wygenerowane treści, w sposób, który nie psuje odbioru utworu.

Generowany tekst

Tekst jest objęty przepisem w węższym zakresie, niż się zwykle sądzi. Akapit drugi art. 50 ust. 4 dotyczy wygenerowanego lub zmanipulowanego tekstu publikowanego w celu informowania społeczeństwa o sprawach leżących w interesie publicznym.

Obowiązek odpada, gdy tekst został poddany weryfikacji przez człowieka lub kontroli redakcyjnej, a odpowiedzialność redakcyjną za publikację ponosi osoba fizyczna lub prawna. Redakcja, która poprawia i zatwierdza szkice przygotowane przez AI, mieści się w tym wyjątku; serwis publikujący pisane maszynowo wiadomości, za które nikt nie odpowiada, już nie.

Kodeks praktyk

Komisja opublikowała 10 czerwca 2026 r. ostateczną wersję kodeksu praktyk w zakresie przejrzystości treści generowanych przez AI. Ma on część dla dostawców, o oznakowaniu i wykrywaniu, oraz część dla podmiotów stosujących, o oznaczaniu. Przystąpienie do kodeksu jest dobrowolne; obowiązki z art. 50 nie.

8 lipca 2026 r. Komisja stwierdziła, że kodeks w odpowiedni sposób obejmuje art. 50 ust. 2, 4 i 5. Jej opinia dodaje, że przestrzeganie kodeksu nie stanowi rozstrzygającego dowodu zgodności.

Komisja przyjęła też 20 lipca 2026 r. wytyczne do art. 50. Najszybciej wprowadza w nie FAQ, które je streszcza.

W praktyce, w firmie

• Spisz, gdzie AI generuje to, co publikujesz: zdjęcia produktów, grafiki reklamowe, nagrania lektorskie, wideo, artykuły.
• Zapytaj producenta każdego narzędzia, jak oznakowuje wyniki, i zachowaj odpowiedź. Jeśli budujesz własny generator, obowiązek oznakowania spoczywa na Tobie.
• Sprawdź, czy eksport lub przesyłanie plików nie usuwa oznakowania z pliku.
• Oznacz jako wygenerowane wszystko, co realistycznie pokazuje prawdziwe osoby, miejsca lub zdarzenia.
• Aktualizuj listę: nowe narzędzie to nowa pozycja.

Nasze sprawdzenie oznakowania pobiera do pięciu obrazów ze strony publicznej i szuka w nich metadanych C2PA oraz innych metadanych pochodzenia. Ich obecność pokazuje, że obraz nosi oznakowanie. Ich brak na zwykłym zdjęciu nie jest naruszeniem i narzędzie mówi to wprost: same bajty obrazu nie dowodzą, czy wygenerowała go AI.

Kto egzekwuje przepis

Większość przepisów egzekwują krajowe organy nadzoru rynku, a Urząd ds. AI odpowiada za systemy zbudowane na modelu AI ogólnego przeznaczenia tego samego dostawcy oraz za bardzo duże platformy internetowe i bardzo duże wyszukiwarki internetowe. Kara za naruszenie art. 50 jest taka sama jak w przypadku chatbotów: do 15 000 000 EUR lub 3% całkowitego rocznego światowego obrotu, w zależności od tego, która kwota jest wyższa, a w przypadku MŚP niższa z tych dwóch kwot.

Najczęstsze pytania

Czy muszę oznaczać obrazy wygenerowane przez AI?

Jeśli Twoja firma jest dostawcą systemu, który je generuje, muszą one być oznakowane w formacie nadającym się do odczytu maszynowego zgodnie z art. 50 ust. 2. Jeśli publikuje realistyczny obraz, który przypomina prawdziwe osoby, miejsca lub zdarzenia i mógłby zostać niesłusznie uznany za autentyczny, musi zgodnie z art. 50 ust. 4 ujawnić, że został on wygenerowany.

Od kiedy oznakowanie do odczytu maszynowego jest obowiązkowe?

Art. 50 stosuje się od 2 sierpnia 2026 r. Dostawcy systemów generatywnych wprowadzonych do obrotu przed tą datą mają czas do 2 grudnia 2026 r. na podstawie art. 111 ust. 4, dodanego przez rozporządzenie (UE) 2026/1744.

Czy tekst marketingowy napisany przez AI trzeba oznaczać?

Art. 50 ust. 4 obejmuje tekst publikowany w celu informowania społeczeństwa o sprawach leżących w interesie publicznym i nie ma zastosowania, gdy tekst sprawdził człowiek, a ktoś ponosi odpowiedzialność redakcyjną. Nie jest oczywiste, że opisy produktów należą do tej kategorii; o konkretny przypadek warto zapytać prawnika.

Czy przystąpienie do kodeksu praktyk wystarczy do zgodności?

Nie. Komisja uznała kodeks za odpowiedni dla art. 50 ust. 2, 4 i 5, ale jej opinia stwierdza, że przestrzeganie kodeksu nie stanowi rozstrzygającego dowodu zgodności.

Źródła

• Rozporządzenie (UE) 2024/1689 (AI Act), art. 3, 50, 99 i 113, EUR-Lex
• Rozporządzenie (UE) 2026/1744 (Digital Omnibus w sprawie AI), nowy art. 111 ust. 4, EUR-Lex
• Komisja Europejska, FAQ o obowiązkach w zakresie przejrzystości z art. 50
• Komisja Europejska, kodeks praktyk w zakresie przejrzystości treści generowanych przez AI
• Komisja Europejska, opinia w sprawie adekwatności kodeksu praktyk, 9 lipca 2026 r.
• Komisja Europejska, wytyczne w sprawie obowiązków w zakresie przejrzystości dla dostawców i podmiotów stosujących systemy AI

Wszystkie źródła sprawdzono ponownie 5 listopada 2026. Ten poradnik objaśnia tekst rozporządzenia i opublikowane wytyczne Komisji. Nie jest poradą prawną, a konkretną sytuację Twojej firmy powinien ocenić prawnik.