Wygeneruj ustawową deklarację dostępności.

Deklaracja dostępności to polska wersja oświadczenia o dostępności, którego dyrektywa (UE) 2016/2102 wymaga od sektora publicznego. Ustawa z 4 kwietnia 2019 r. każe ją sporządzić w sposób dostępny cyfrowo, osobno dla każdej wersji językowej strony lub aplikacji i w języku tej wersji, z wykorzystaniem wzoru z decyzji wykonawczej Komisji (UE) 2018/1523.

Deklaracja nie jest certyfikatem ani wynikiem audytu. To publiczny opis stanu dostępności: co spełnia wymagania, co nie i z jakiego powodu, jak to oceniono, do kogo zgłosić problem i co zrobić, jeśli zgłoszenie nie zostanie załatwione. Wymagania techniczne, względem których się ją pisze, są w załączniku do ustawy (WCAG 2.1); za spełnione uznaje się je także przy zapewnieniu dostępności z uwzględnieniem pkt 9, 10 i 11 Polskiej Normy wprowadzającej EN 301 549 V3.2.1:2021.

Obowiązek ma każdy podmiot publiczny w rozumieniu art. 2, który posiada stronę internetową lub aplikację mobilną albo zarządza ich elementami. Są to jednostki sektora finansów publicznych, inne państwowe jednostki organizacyjne bez osobowości prawnej, osoby prawne utworzone w celu zaspokajania potrzeb o charakterze powszechnym, jeśli podmioty publiczne finansują je w ponad 50%, mają większość udziałów albo nadzór nad ich organami, związki tych podmiotów oraz organizacje pozarządowe realizujące wybrane zadania publiczne z ustawy o działalności pożytku publicznego.

Ustawy nie stosuje się do stron i aplikacji dostawców usług medialnych w rozumieniu ustawy o radiofonii i telewizji. Wyłączone są też niektóre elementy, na przykład multimedia nadawane na żywo, multimedia opublikowane przed 23 września 2020 r., dokumenty biurowe opublikowane przed 23 września 2018 r. (chyba że są niezbędne do bieżących zadań), mapy przy dostępnych danych teleadresowych czy treści niewytworzone i niesfinansowane przez podmiot. Wyłączenie elementu nie zwalnia z deklaracji: trzeba je w niej wskazać.

Firmy prywatne nie mają obowiązku z ustawy z 2019 r. Mogą publikować deklarację dobrowolnie, co bywa przydatne, gdy pyta o nią zamawiający. Firm sprzedających konsumentom usługi objęte Europejskim aktem o dostępności dotyczy ustawa z 2024 r., opisana niżej.

Art. 10 ust. 3 każe zamieścić elementy z sekcji 1 wzoru UE, a ust. 4 dodaje elementy krajowe. Brak któregokolwiek z elementów z ust. 3 do 5 jest podstawą kary z art. 19. Pełna lista obowiązkowych elementów strony internetowej:

Deklaracja aplikacji mobilnej dodatkowo wskazuje adres, pod którym można ją pobrać i zainstalować. Nieobowiązkowo można dodać zobowiązanie wykraczające poza minimum z planem naprawy, formalne zatwierdzenie, link do raportu z oceny i dodatkową pomoc telefoniczną. Jeśli podmiot powołuje się na nadmierne koszty, wynik oceny z art. 8 ust. 3 dołącza się do deklaracji.

• Wstęp z nazwą podmiotu i wskazaniem strony, której deklaracja dotyczy.
• Status zgodności: zgodna, częściowo zgodna albo niezgodna z ustawą.
• Treści niedostępne z przyczyną: niezgodność, nadmierne koszty albo wyłączenie z zakresu ustawy, wraz z dostępną alternatywą, jeśli istnieje.
• Data sporządzenia deklaracji, metoda oceny (samoocena albo badanie przez podmiot zewnętrzny) i data ostatniego przeglądu.
• Data publikacji strony oraz data ostatniej istotnej aktualizacji, czyli zmiany wyglądu, struktury albo sposobu publikowania informacji.
• Informacja lub link do informacji o sposobie dokonania oceny dostępności.
• Dane teleadresowe siedziby oraz dane kontaktowe osoby lub komórki wyznaczonej do spraw dostępności cyfrowej.
• Informacje o niestandardowych skrótach klawiszowych, jeśli strona je ma.
• Informacja lub link do informacji o dostępności architektonicznej siedziby.
• Informacja o dostępności tłumacza języka migowego przez środki komunikacji elektronicznej i o sposobie skorzystania z niej albo informacja o jej braku.
• Link do strony, z której można pobrać aplikację mobilną podmiotu i jej deklarację, jeśli podmiot ma aplikację.
• Informacja o możliwości powiadomienia podmiotu o braku dostępności oraz opis procedury żądania i skargi.
• Link do strony internetowej Rzecznika Praw Obywatelskich.

Deklarację strony publikuje się na tej stronie albo na innej odpowiedniej stronie podmiotu, a link do niej umieszcza tak, by użytkownik miał do niego dostęp podczas nawigacji. Deklarację aplikacji publikuje się na wybranej stronie podmiotu albo razem z informacjami udostępnianymi przy pobieraniu, a link do niej trafia w miejsce, z którego aplikację się pobiera.

Ministerstwo Cyfryzacji doprecyzowuje to w warunkach technicznych publikacji: deklaracja jest dokumentem HTML, sama musi być w pełni dostępna cyfrowo, a link do niej powinien być łatwy do znalezienia na stronie głównej albo w miejscu widocznym na wszystkich podstronach, na przykład w stopce lub nagłówku. Dobrą praktyką jest metatag z adresem deklaracji w nagłówku każdej podstrony. Wybrane elementy oznacza się wymaganymi identyfikatorami (na przykład a11y-podmiot, a11y-status, a11y-data-sporzadzenie, a11y-kontakt, a11y-procedura, a11y-architektura), a daty zapisuje w formacie rrrr-mm-dd.

Deklarację ma każda strona należąca do podmiotu, także jego Biuletyn Informacji Publicznej, bo BIP jest osobną stroną internetową. Tak odpowiada na to pytanie ministerstwo w swoich wyjaśnieniach dla podmiotów publicznych.

Obowiązki z ustawy weszły w życie etapami: 23 września 2019 r. dla stron opublikowanych po 23 września 2018 r., 23 września 2020 r. dla starszych stron i 23 czerwca 2021 r. dla aplikacji mobilnych. Ustawę zmieniono w 2023 r. (Dz.U. 2023 poz. 511, w życiu od 17 kwietnia 2023 r.); obowiązującym tekstem jednolitym jest Dz.U. 2023 poz. 1440.

Art. 11 wymaga przeglądu i aktualizacji deklaracji do 31 marca każdego roku oraz niezwłocznie, gdy strona lub aplikacja przechodzi zmiany mogące wpłynąć na jej dostępność. Ministerstwo wyjaśnia, że istotna zmiana to na przykład nowy wygląd, nowa funkcja albo zmiana działania menu, a nie dodanie kolejnego artykułu.

Każdy może zażądać zapewnienia dostępności strony, aplikacji lub ich elementu albo udostępnienia go w alternatywny sposób. Podmiot realizuje żądanie bez zbędnej zwłoki, najpóźniej w 7 dni, a jeśli to niemożliwe, wskazuje termin nie dłuższy niż dwa miesiące. Po odmowie przysługuje skarga do podmiotu publicznego, rozpatrywana według działu VIII Kodeksu postępowania administracyjnego.

Kary nakłada minister właściwy do spraw informatyzacji: do 5000 zł, gdy w dwóch kolejnych monitorowaniach stwierdzono brak deklaracji albo brak jej wymaganych elementów, i do 10 000 zł za nieuzasadnione i uporczywe niezapewnianie dostępności, czyli brak poprawy w trzech kolejnych monitorowaniach przy rosnącej liczbie uzasadnionych skarg.

BIP pełni w tej ustawie dwie role. Po pierwsze, jest stroną podmiotu i potrzebuje własnej deklaracji. Po drugie, minister właściwy do spraw informatyzacji udostępnia na stronie podmiotowej BIP warunki techniczne publikacji i strukturę dokumentu elektronicznego deklaracji (art. 12 pkt 7), a także informacje o wynikach monitorowania.

Ustawa z 26 kwietnia 2024 r. o zapewnianiu spełniania wymagań dostępności niektórych produktów i usług przez podmioty gospodarcze, stosowana od 28 czerwca 2025 r., to inny reżim dla innych adresatów. Nie wymaga deklaracji dostępności. Usługodawca podaje w regulaminie świadczenia usług lub równoważnym dokumencie informacje o usłudze, informacje niezbędne do korzystania z niej i opis tego, jak spełnia wymagania dostępności, a w przypadku niezgodności informuje właściwy organ nadzoru rynku. Konsument może złożyć skargę do przedsiębiorcy, który ma na odpowiedź 30 dni, a niezależnie od tego każdy może zawiadomić Prezesa Zarządu PFRON o niespełnianiu wymagań.

Wspólny jest pomiar: obie ustawy prowadzą w praktyce do normy EN 301 549 i WCAG 2.1 na poziomie AA na wyrenderowanej stronie. Różne są dokument, adresat i organ.

Wiążące są ustawa, wzór z decyzji 2018/1523 i warunki techniczne Ministerstwa Cyfryzacji. Warunki zawierają formuły obowiązkowe, które przekleja się bez zmian (na przykład trzy brzmienia statusu zgodności), teksty przykładowe, które wolno zredagować, oraz wymagane identyfikatory HTML. Opublikowany dziś na gov.pl plik warunków ma wersję 1.5.

Nasz generator układa deklarację w tej strukturze z odpowiedzi w formularzu, łącznie z procedurą żądania i skargi oraz linkiem do Rzecznika Praw Obywatelskich, i może zaczerpnąć listę barier z wyniku skanu. Przed publikacją warto porównać wynik z listą obowiązkowych elementów powyżej: dane teleadresowe siedziby, dostępność architektoniczna, informacja o tłumaczu języka migowego i identyfikatory a11y w kodzie HTML to miejsca, które najczęściej trzeba uzupełnić ręcznie.

Generator nie zastępuje oceny. Status i lista niezgodności muszą wynikać z badania strony, a skan automatyczny nie oceni wszystkich kryteriów.

Ministerstwo karze za brak deklaracji i brak jej elementów, a użytkownicy odbijają się od pozostałych błędów z tej listy.

• Deklaracja tylko dla strony głównej serwisu, bez osobnej deklaracji dla BIP, innych serwisów i aplikacji.
• Brak informacji o dostępności architektonicznej albo o tłumaczu języka migowego, bo strona „nie dotyczy budynku”.
• Status „zgodna” bez badania albo przy znanych niezgodnościach.
• Data ostatniego przeglądu sprzed 31 marca bieżącego roku.
• Status zapisany własnymi słowami zamiast obowiązkowej formuły i brak wymaganych identyfikatorów.
• Daty w innym formacie niż rrrr-mm-dd.
• Deklaracja jako skan PDF albo strona, która sama nie jest dostępna.
• Link schowany tam, gdzie nie da się dojść klawiaturą.
• Brak linku do strony Rzecznika Praw Obywatelskich albo opisu procedury żądania i skargi.
• Deklaracja tylko po polsku przy angielskiej wersji serwisu.