Wygeneruj oświadczenie o dostępności w minutę.

Oświadczenie o dostępności to publiczna strona dotycząca jednego serwisu albo jednej aplikacji. Mówi, w jakim stopniu usługa spełnia wskazany standard dostępności, wymienia to, co go nie spełnia, i podaje powód, informuje, jak i kiedy to ustalono, oraz daje każdemu, kto natrafi na barierę, działającą drogę zgłoszenia. W sektorze publicznym wskazuje też organ, który rozpatruje sprawy, jeśli podmiot sam ich nie załatwi.

Oświadczenie, które mówi tylko „dostępność jest dla nas ważna”, nie jest oświadczeniem. Oświadczeniem czynią je dopiero: status zgodności w brzmieniu przyjętym we wzorze UE (w pełni, częściowo albo niezgodna), datowana lista treści niezgodnych, metoda oceny, droga kontaktu i, tam gdzie wymaga tego prawo, droga odwoławcza.

To nie jest certyfikat. Żaden z cytowanych tu aktów nie czyni z oświadczenia dowodu zgodności. To twierdzenie podmiotu o sobie samym i nie powinno być mocniejsze niż ocena, na której się opiera.

Podmioty publiczne w UE. Dyrektywa (UE) 2016/2102 wymaga od nich udostępniania i regularnego aktualizowania oświadczenia dla stron i aplikacji mobilnych, w dostępnym formacie i według wzoru Komisji. Oświadczenie strony publikuje się na tej stronie, oświadczenie aplikacji na stronie podmiotu, który ją opracował, albo razem z informacjami przy pobieraniu. Każde państwo przenosi to do własnego prawa: w Niemczech federalne podmioty publiczne na podstawie § 12b BGG, w Polsce podmioty publiczne na podstawie ustawy z 2019 r., gdzie dokument nazywa się deklaracją dostępności.

Firmy objęte Europejskim aktem o dostępności. EAA nie wymaga oświadczenia o dostępności. Art. 13 i załącznik V każą usługodawcy wyjaśnić, jak usługa spełnia wymogi dostępności, w ogólnych warunkach albo równoważnym dokumencie, w formie pisemnej i ustnej oraz w sposób dostępny, przez cały okres świadczenia usługi. Niemiecki organ nadzoru rynku mówi wprost, że informacja wymagana od firm przez BFSG to nie to samo co Erklärung zur Barrierefreiheit sektora publicznego. Polska ustawa z 2024 r. umieszcza te informacje w regulaminie świadczenia usług.

Wszyscy pozostali. Tam, gdzie prawo go nie wymaga, oświadczenie jest dobrowolne. W3C i tak je zaleca, z co najmniej deklaracją zaangażowania, zastosowanym standardem i danymi kontaktowymi. Tak wygląda zwykle sytuacja firmy z USA bez zleceń dla europejskiego sektora publicznego: żadne z opisanych tu przepisów UE nie każe jej publikować oświadczenia, a jasne oświadczenie i tak pomaga użytkownikom i kupującym, którzy pytają o dostępność.

Decyzja wykonawcza (UE) 2018/1523 określa minimalną treść dla podmiotów publicznych. Państwa członkowskie mogą dodać własne wymogi. Część obowiązkowa ma sześć elementów.

Ta sama decyzja wymienia treści nieobowiązkowe: zobowiązanie wykraczające poza minimum prawne wraz z harmonogramem naprawy, formalne zatwierdzenie, datę publikacji i ostatniej istotnej aktualizacji strony lub aplikacji, link do raportu z oceny (zalecany zwłaszcza przy deklarowaniu pełnej zgodności) oraz dodatkową pomoc telefoniczną dla osób z niepełnosprawnościami. Link do oświadczenia powinien być łatwy do znalezienia: widoczny na stronie głównej albo na każdej podstronie, na przykład w stałym nagłówku lub stopce.

• Wstęp i zakres: podmiot zobowiązuje się do zapewnienia dostępności zgodnie z prawem krajowym i wskazuje strony lub aplikacje objęte oświadczeniem, a dla aplikacji wersję i datę.
• Status zgodności, jeden z trzech: w pełni zgodna tylko wtedy, gdy spełniono wszystkie wymagania standardu bez wyjątków; częściowo zgodna, gdy spełniono większość z pewnymi wyjątkami; niezgodna, gdy większość wymagań nie jest spełniona.
• Treści niedostępne, pogrupowane według przyczyny: niezgodność (opisana zrozumiale, ze wskazaniem niespełnionego wymagania), powołanie się na nadmierne obciążenie albo treść spoza zakresu przepisów, wraz z dostępnymi alternatywami, jeśli istnieją.
• Sporządzenie: data sporządzenia, metoda (samoocena albo ocena przez podmiot zewnętrzny, na przykład certyfikacja) i data ostatniego przeglądu.
• Informacje zwrotne i dane kontaktowe: opis mechanizmu zgłoszeń z linkiem i wskazanie, kto obsługuje zgłoszenia.
• Procedura egzekwowania: opis procedury na wypadek niezadowalającej odpowiedzi, z linkiem i danymi kontaktowymi organu.

Załącznik V do EAA określa treść informacji o usłudze. W stosownych przypadkach obejmuje ona ogólny opis usługi w dostępnych formatach, opisy i wyjaśnienia potrzebne do zrozumienia sposobu działania usługi oraz opis tego, jak usługa spełnia odpowiednie wymogi z załącznika I. Usługodawca musi też umieć wykazać, że sposób świadczenia usługi i jego monitorowanie zapewniają zgodność.

Niemcy dodają jeden element: załącznik 3 do BFSG wymaga wskazania właściwego organu nadzoru rynku, którym dla BFSG jest MLBF. Polska ustawa z 2024 r. wymaga podania tych informacji w regulaminie świadczenia usług lub innym równoważnym dokumencie, w sposób dostępny.

Firma może dodatkowo opublikować dobrowolną stronę z oświadczeniem, co pomaga, gdy pytają o nie klienci albo działy zakupów. Nie zastępuje ona informacji w regulaminie. W praktyce najpierw pisze się tekst według załącznika V, a strona z oświadczeniem go streszcza.

Pisanie jest krótką częścią pracy. Gdy ocena już istnieje, wypełnienie wzoru zajmuje godziny, bo każda sekcja to odpowiedź na pytanie o fakty: co zbadano, według jakiego standardu, co nie przeszło, kto odpowiada na zgłoszenia, dokąd trafiają skargi.

Długą częścią jest ocena i rośnie ona razem z serwisem. Małą stronę wizytówkę da się szybko ocenić samodzielnie. Sklep z wyszukiwarką, kontem, koszykiem i płatnością wymaga przejścia każdej z tych ścieżek klawiaturą i czytnikiem ekranu, a nie tylko automatycznego skanu. Narzędzia automatyczne wykrywają wiele błędów, ale części nie ocenią, na przykład tego, czy tekst alternatywny ma sens, więc oświadczenie oparte wyłącznie na skanie powinno to uczciwie podać w opisie metody.

Przed rozpoczęciem warto zebrać: listę objętych stron i aplikacji, standard i jego wersję, raport z oceny z datą, znane niezgodności z planowanymi terminami naprawy, osobę lub zespół do kontaktu, a w przypadku podmiotów publicznych krajową procedurę egzekwowania.

Wzór UE zaleca regularne sprawdzanie prawdziwości deklarowanych informacji, co najmniej raz w roku, a po istotnej przebudowie strony lub aplikacji przeprowadzenie oceny i aktualizację oświadczenia. Przegląd wykonany bez pełnej oceny też dostaje swoją datę w oświadczeniu.

Niektóre ustawy krajowe zamieniają to w sztywny termin. Polskie podmioty publiczne przeglądają i aktualizują deklarację do 31 marca każdego roku oraz niezwłocznie przy każdej zmianie, która może wpłynąć na dostępność.

Firmy objęte EAA nie mają corocznej daty, ale mają stały obowiązek: usługodawca utrzymuje procedury zapewniające ciągłą zgodność usługi i uwzględnia zmiany w usłudze, w wymogach i w normach, na które się powołuje. Nowa wersja szablonu, zmiana koszyka albo nowy operator płatności to powód, by sprawdzić informacje ponownie.

Te błędy sprawiają, że oświadczenie nic nie mówi czytelnikowi albo jest nieprawdziwe w sposób, który organ nadzoru zauważy.

• Pełna zgodność ogłoszona po automatycznym skanie, choć wzór zastrzega ją dla spełnienia wszystkich wymagań bez wyjątków.
• Brak dat albo data sporządzenia sprzed lat bez daty przeglądu.
• Treści niedostępne opisane wynikiem narzędzia zamiast zwykłymi słowami, które nazywają niedziałającą funkcję.
• Droga zgłoszeń, która sama jest niedostępna, na przykład formularz za CAPTCHA bez alternatywy.
• Brak procedury egzekwowania w oświadczeniu podmiotu publicznego albo wskazanie niewłaściwego organu.
• Strona z oświadczeniem, która sama nie spełnia standardu, o którym pisze.
• Link umieszczony tam, gdzie użytkownik klawiatury i czytnika ekranu nie dociera.
• W przypadku EAA strona z oświadczeniem opublikowana zamiast informacji w regulaminie albo informacja, która nie mówi, jak usługa spełnia wymogi.
• W Niemczech informacja według załącznika 3 bez wskazania organu nadzoru rynku.