Wygeneruj raport zgodności w formacie VPAT.

Voluntary Product Accessibility Template (VPAT) to dokument publikowany przez Information Technology Industry Council (ITI). W tabelach zestawia kryteria jednego lub kilku standardów dostępności, z kolumną na poziom zgodności i kolumną na uwagi. Aktualna wersja to VPAT 2.5Rev z kwietnia 2025 roku. Z szablonu można korzystać bezpłatnie i bez członkostwa w ITI, ale VPAT jest zastrzeżonym znakiem usługowym: raport, który używa tej nazwy, musi nosić symbol znaku i spełniać podstawowe wymagania ITI.

Szablon wypełniony dla konkretnego produktu staje się raportem Accessibility Conformance Report (ACR). Section508.gov opisuje VPAT jako najczęstszy, ale nie jedyny sposób przygotowania ACR.

ITI określa minimalną treść raportu: tytuł w formie „[Nazwa firmy] Accessibility Conformance Report”, wersję szablonu, nazwę i wersję produktu, datę raportu z co najmniej miesiącem i rokiem, krótki opis, dane kontaktowe, uwagi, zastosowane metody oceny, objęte standardy, definicje użytych terminów oraz tabele. Każde kryterium zgłaszanego poziomu musi mieć odpowiedź, a sam raport musi być dostępny.

Agencje federalne USA. Sekcja 508 ustawy Rehabilitation Act wiąże agencje, gdy tworzą, kupują, utrzymują lub używają technologii informacyjno-komunikacyjnych, a podrozdział 39.2 FAR wymaga, by kupowane ICT spełniały standardy z 36 CFR 1194.1, chyba że zachodzi wyjątek lub zwolnienie. Standardy te włączają WCAG 2.0 na poziomach A i AA dla treści internetowych, oprogramowania i elektronicznej dokumentacji. Section508.gov zaleca agencjom, by w zamówieniu wymagały pisemnego ACR dla każdego komercyjnego produktu ICT, i zaznacza, że oferta jest brana pod uwagę tylko z kompletnym raportem. O ten sam dokument proszeni są wykonawcy, którzy budują lub dostarczają agencjom technologię.

Stany i uczelnie publiczne w USA. Część stanów stosuje sekcję 508 lub WCAG we własnych zakupach. Kalifornijski Government Code, sekcja 7405, nakazuje jednostkom stanowym przestrzegać sekcji 508 przy zakupie technologii. Teksański Department of Information Resources wskazuje, że agencje stanowe i uczelnie odpowiadają za zakup dostępnej technologii, a dostawcy składają dokumentację dostępności razem z ofertą. Minnesota wymaga od dostawców edycji INT, a standard stanu Oklahoma czyni deklarację zgodności zawartą w VPAT istotnym warunkiem umowy.

Zamawiający publiczni w UE. Art. 42 dyrektywy 2014/24/UE wymaga, by specyfikacje techniczne zamówień przeznaczonych dla ludzi uwzględniały kryteria dostępności, a tam, gdzie akt prawny Unii ustanawia obowiązkowe wymagania dostępności, odwoływały się do nich. Punktem odniesienia jest norma EN 301 549. Wersja V3.2.1 to norma zharmonizowana opublikowana dla stron i aplikacji podmiotów publicznych na podstawie dyrektywy 2016/2102, a Europejski akt o dostępności (dyrektywa 2019/882), stosowany od 28 czerwca 2025 roku, wiąże domniemanie zgodności z normami zharmonizowanymi opublikowanymi w Dzienniku Urzędowym UE. Edycja EU szablonu VPAT raportuje właśnie względem EN 301 549.

Firmy prywatne. Żaden przepis nie zmusza prywatnego kupującego do takiej prośby, ale każdy może poprosić o ten sam dokument przy ocenie dostawcy.

ITI publikuje szablon w czterech edycjach. Wszystkie mają te same tabele WCAG, a różnią się tym, jakie inne standardy dodają. Należy użyć edycji wskazanej przez kupującego, a jeśli żadnej nie wskazał, tej, która odpowiada przepisom stojącym za zakupem.

Norma EN 301 549 poszła dalej. We wrześniu 2026 roku ETSI opublikował wersję V4.1.1, w której rozdziały 9, 10 i 11 dostosowano do WCAG 2.2, przygotowaną na potrzeby Europejskiego aktu o dostępności. Aktualna edycja EU szablonu VPAT nadal obejmuje wersje 3.x, więc dostawca odpowiadający europejskiemu zamawiającemu powinien w uwagach napisać, której wersji normy dotyczy raport.

• Edycja WCAG: WCAG 2.0, 2.1 i 2.2 na poziomach A, AA i AAA. Wiersze oznaczono „2.1 and 2.2” albo „2.2 only”, więc raport dla starszej wersji może pominąć późniejsze kryteria. Zwykły wybór dla firm prywatnych i dla każdego, kogo pytają o WCAG 2.2.
• Edycja Revised Section 508: WCAG 2.0 oraz zrewidowane standardy 508, z rozdziałami o kryteriach funkcjonalnych (3), sprzęcie (4), oprogramowaniu (5) oraz dokumentacji i wsparciu (6). Section508.gov zaleca sprzedającym agencjom federalnym tę edycję albo edycję INT.
• Edycja EU: WCAG 2.0 i 2.1 oraz rozdziały od 4 do 13 normy EN 301 549, przy czym rozdział 9 (strony internetowe) wypełnia się przez tabele WCAG. Szablon 2.5Rev obejmuje EN 301 549 V3.1.1 i V3.2.1, które mają identyczne kryteria.
• Edycja INT: wszystko powyższe w jednym raporcie, a wspólne kryteria wypełnia się raz i odsyła do nich. Dla produktu sprzedawanego jednocześnie administracji federalnej USA, w UE i na inne rynki.

Kolumna Conformance Level przyjmuje jeden z terminów ITI, a raport musi zdefiniować terminy, których używa. Dostawca, który zmienia definicję, musi to zaznaczyć w uwagach. Terminy zostają po angielsku, bo tak brzmią w szablonie i tak czyta je kupujący.

• Supports (spełnia): produkt ma co najmniej jeden sposób, który spełnia kryterium bez znanych usterek, albo spełnia je przez równoważne rozwiązanie.
• Partially Supports (spełnia częściowo): część funkcji produktu nie spełnia kryterium. Termin zastąpił dawne „Supports with Exceptions” na prośbę amerykańskiej Access Board. Section508.gov radzi kupującym czytać go jako brak zgodności i sprawdzać w uwagach, czego dotyczy.
• Does Not Support (nie spełnia): większość funkcji produktu nie spełnia kryterium.
• Not Applicable (nie dotyczy): kryterium nie ma znaczenia dla produktu, a uwagi powinny wyjaśnić dlaczego. ITI zaznacza, że zamiast tego można wpisać Supports, bo WCAG uznaje kryterium za spełnione, gdy nie ma treści, której by dotyczyło.
• Not Evaluated (nie oceniono): produktu nie oceniono pod kątem kryterium. ITI dopuszcza ten termin tylko przy kryteriach poziomu AAA, a Section508.gov przypomina kupującym, że nie daje on żadnej gwarancji dostępności.

Nie ma standardowego czasu realizacji, a termin podany, zanim ktokolwiek obejrzał produkt, jest zgadywaniem. Czas pochłania testowanie, nie szablon. Zależy on od liczby odrębnych ekranów, szablonów i ścieżek użytkownika (zgodność z WCAG dotyczy pełnych stron i kompletnych procesów, więc zakup w sklepie liczy się od koszyka do potwierdzenia), od liczby ról, takich jak administrator, pracownik i klient, od platform objętych raportem, bo aplikację internetową, aplikację mobilną i generowane przez nie pliki PDF testuje się osobno, od edycji, bo edycje 508 i EU dodają rozdziały o oprogramowaniu, dokumentacji i wsparciu, od testów z czytnikiem ekranu, powiększeniem i sterowaniem głosowym, których żadne narzędzie automatyczne nie zastąpi, oraz od tego, czy produkt zostanie poprawiony przed napisaniem raportu, co oznacza drugą rundę testów.

Uwagi pisze się na końcu. Każdy wiersz Partially Supports albo Does Not Support wymaga opisu, która funkcja zawodzi i w jaki sposób, sprawdzonego przez kogoś, kto zna produkt.

ACR opisuje jedną wersję w jednym dniu. Section508.gov wskazuje, że zaktualizowany raport może być potrzebny przy każdej zmianie produktu. Dobra praktyka ITI to zmiana daty raportu i opis zmian w uwagach albo nowy raport, który wskazuje, który poprzedni zastępuje. W praktyce raport warto wiązać z wydaniami zmieniającymi interfejs, ponownie testować to, co się zmieniło, i odnotowywać to w uwagach. Section508.gov udostępnia też ACR Editor, który zapisuje raport w maszynowo czytelnym formacie OpenACR.

Section508.gov zaleca kupującym federalnym własne testy zgodności tam, gdzie to możliwe, a kilka stanów zaznacza, że VPAT nie zastępuje testów odbiorczych. Recenzent czyta raport, szukając deklaracji, która takiego testu nie przetrwa. Najczęstsze powody utraty zaufania:

• Supports w każdym wierszu i puste uwagi. Żaden produkt realnej wielkości nie ma zera znanych usterek, więc recenzent uznaje taki raport za niedokończony, a nie za dobrą wiadomość.
• Partially Supports albo Does Not Support bez wyjaśnienia. ITI i Section508.gov wymagają uwag, które wskazują dotknięte funkcje i opisują, czego brakuje.
• Brak wersji produktu, stara data albo numer wersji niezgodny z tym, co jest kupowane.
• Stary szablon albo stare standardy. Według Section508.gov raporty oparte na standardach z 2001 roku trzeba przygotować od nowa według zrewidowanych standardów 508. Równie widoczna jest deklaracja zgodności z WCAG 2.2 bez wierszy dodanych w tej wersji.
• Metody oceny opisane jako „testy automatyczne” albo „przegląd wewnętrzny”. ITI prosi o opis wykonanych testów, narzędzi, technologii wspomagających i ewentualnej opublikowanej metodyki.
• Not Evaluated w wierszach poziomu A albo AA bez słowa wyjaśnienia w uwagach albo Not Applicable przy kryteriach, których treść w produkcie oczywiście występuje, na przykład napisy w produkcie z nagraniami wideo.
• Kryterium 4.1.1 Parsing oznaczone jako niespełnione. Dla WCAG 2.0 i 2.1 szablon wypełnia je z góry jako Supports na podstawie erraty z września 2023 roku, a w WCAG 2.2 jest ono przestarzałe i usunięte.
• Słowo „zgodny” w podsumowaniu albo raport w postaci niedostępnego pliku PDF.

Darmowy generator na tej stronie tworzy raport w edycji WCAG, po angielsku, z wierszami WCAG 2.1 na poziomach A i AA, definicjami terminów ITI i danymi produktu. Każdy wiersz zaczyna od Not Evaluated, żeby nic nie zostało zadeklarowane przed sprawdzeniem, a poziom i uwagę dla każdego kryterium ustala się samodzielnie. Generator drukuje to, co zostało wpisane, i nie testuje produktu, więc raport jest tak dobry jak testy, które za nim stoją. Zanim trafi do kupującego, każdy wiersz poziomu A i AA powinien mieć poziom i uwagę.

Płatny VPAT / ACR powstaje odwrotnie. Badamy do 25 stron serwisu, audyt jest wliczony, a raport wypełniamy kryterium po kryterium na podstawie tego pomiaru. Obowiązują dwie zasady: kryterium otrzymuje Supports albo Partially Supports tylko wtedy, gdy wskazana z nazwiska osoba zapisała to ustalenie, a wszystko, co nasz pomiar wykazał jako niespełnione, trafia do raportu jako Does Not Support bez względu na to, co zgłoszono. Kryteria, których nikt nie ocenił, pozostają Not Evaluated i raport mówi o tym wprost. To skromniejsza deklaracja niż w większości raportów, ale taka, którą kupujący może sprawdzić.