Obowiązek informowania o chatbocie AI: czego wymaga art. 50 AI Act

Co mówi przepis

Obowiązek zawiera pierwszy ustęp art. 50 rozporządzenia (UE) 2024/1689, czyli AI Act:

Dalsza część ustępu wyłącza systemy AI, których wykorzystywanie jest dozwolone na mocy prawa do celów wykrywania przestępstw, przeciwdziałania im, prowadzenia postępowań przygotowawczych lub ścigania ich sprawców, chyba że systemy te udostępnia się ogółowi społeczeństwa na potrzeby składania zawiadomień o przestępstwie.

Kogo wiąże: dostawca czy podmiot stosujący

Art. 50 ust. 1 jest skierowany do dostawcy: podmiotu, który rozwija system AI lub zleca jego rozwój i pod własną nazwą lub własnym znakiem towarowym wprowadza go do obrotu albo oddaje do użytku (art. 3 pkt 3). To dostawca musi zbudować system tak, aby ludzie byli informowani.

Podmiot stosujący to każdy, kto w ramach działalności zawodowej wykorzystuje system AI, nad którym sprawuje kontrolę (art. 3 pkt 4). Sklep, który instaluje widżet czatu od zewnętrznego producenta, jest zwykle podmiotem stosującym, a producent dostawcą.

Granica nie zawsze przebiega tam, gdzie się jej spodziewamy. Firma, która buduje własnego asystenta na bazie modelu i oferuje go pod własną nazwą, rozwija system AI i oddaje go do użytku pod własną nazwą, a to jest definicja dostawcy. Jeśli widżet na Twojej stronie nosi Twoją markę i powstał na Twoje zamówienie, zapytaj prawnika, po której stronie jesteś.

FAQ Komisji do art. 50, które streszcza jej wytyczne, wskazuje, że obowiązek ma zastosowanie tylko wtedy, gdy łącznie spełnione są cztery warunki: chodzi o system AI, dochodzi do rzeczywistej wymiany w obie strony, interakcja jest bezpośrednia, a po drugiej stronie jest osoba fizyczna.

Kiedy informacja jest wymagana

• Od 2 sierpnia 2026 r. Art. 50 stosuje się od ogólnej daty rozpoczęcia stosowania AI Act, określonej w art. 113. Komisja potwierdza to w swoim FAQ i w komunikacie prasowym z 30 lipca 2026 r.
• Bez okresu przejściowego dla chatbotów. Digital Omnibus w sprawie AI, czyli rozporządzenie (UE) 2026/1744, dał czas do 2 grudnia 2026 r. wyłącznie na art. 50 ust. 2, czyli oznakowanie wygenerowanych treści w formacie nadającym się do odczytu maszynowego, i tylko dla systemów już wprowadzonych do obrotu. Art. 50 ust. 1 nie został zmieniony.
• Najpóźniej przy pierwszej interakcji. Art. 50 ust. 5 stanowi, że informacje przekazuje się w jasny i wyraźny sposób, najpóźniej w momencie pierwszej interakcji lub pierwszego stosowania.
• Dostępność. Ten sam ustęp wymaga, aby informacje spełniały mające zastosowanie wymogi dostępności.

Kiedy jest to oczywiste

Informacja nie jest wymagana, gdy osoba dostatecznie poinformowana, uważna i ostrożna, z uwzględnieniem okoliczności i kontekstu wykorzystywania, zorientowałaby się, że rozmawia z AI. Miarą jest właśnie taka osoba, a nie właściciel strony ani użytkownik, który czytał o produkcie.

Powoływanie się na ten wyjątek to kwestia oceny. Czat obsługi klienta z ludzkim imieniem i zdjęciem, który odpowiada pełnymi zdaniami, słabo nadaje się na przypadek oczywisty. Jedno zdanie na górze czatu nic nie kosztuje i zamyka sprawę.

Jak sformułować i gdzie umieścić informację

AI Act nie narzuca brzmienia. Z art. 50 ust. 5 wynika, że informacja musi być jasna, wyraźnie odróżniać się od reszty czatu, pojawiać się przed pierwszą wiadomością lub razem z nią i być czytelna dla wszystkich, także dla osób korzystających z czytnika ekranu.

• Umieść ją w samym oknie czatu, przed pierwszą wiadomością lub razem z nią, a nie tylko w polityce prywatności.
• Zapisz ją jako tekst, a nie jako obraz, aby technologie wspomagające mogły ją odczytać.
• Używaj języka, w którym toczy się rozmowa.
• W asystencie głosowym przekaż ją na początku połączenia.
• Jeśli rozmowę może przejąć człowiek, napisz, jak to zrobić. AI Act nie wymaga przekazania rozmowy człowiekowi, ale osoby, które dowiadują się, że rozmawiają z maszyną, często o to proszą.

Jedno zdanie, które wystarcza: "Rozmawiasz z asystentem AI. Na prośbę rozmowę może przejąć pracownik." Nasz kreator informacji przygotowuje to zdanie, wersję dla połączeń głosowych i wersję dla generowanych treści, po angielsku, niemiecku i polsku.

Kto egzekwuje przepis i jakie są kary

Według FAQ Komisji przepisy egzekwują przede wszystkim krajowe organy nadzoru rynku. Urząd ds. AI ma węższą rolę: odpowiada za systemy zbudowane na modelu AI ogólnego przeznaczenia tego samego dostawcy oraz za systemy w bardzo dużych platformach internetowych i bardzo dużych wyszukiwarkach internetowych.

Naruszenie art. 50 może skutkować administracyjną karą pieniężną w wysokości do 15 000 000 EUR lub, jeżeli sprawcą naruszenia jest przedsiębiorstwo, do 3% jego całkowitego rocznego światowego obrotu z poprzedniego roku obrotowego, w zależności od tego, która z tych kwot jest wyższa (art. 99 ust. 4 lit. g). W przypadku MŚP, w tym przedsiębiorstw typu start-up, art. 99 ust. 6 ogranicza każdą karę do niższej z tych dwóch kwot.

Kontrola w pięć minut

• Wypisz każde miejsce, w którym można rozmawiać z AI: czat na stronie, bot obsługi klienta, linię telefoniczną, integrację z komunikatorem.
• Dla każdego z nich ustal z producentem lub prawnikiem, kto jest dostawcą.
• Otwórz każde z nich jako odwiedzający i przeczytaj, co pojawia się przed pierwszą wiadomością.
• Sprawdź, czy informacja jest tekstem, w języku odwiedzającego, i czy da się do niej dotrzeć klawiaturą i czytnikiem ekranu.
• Zapisz, co ustalono i kiedy. Datowany zapis przydaje się, gdy ktoś zapyta.

Skan AI wykonuje pierwsze sprawdzenie strony publicznej: znajduje znane widżety czatów AI i szuka na stronie zwrotu informującego o AI. Informacji, która pojawia się tylko w oknie samego widżetu, skan nie widzi i mówi o tym wprost, zamiast zgadywać.

Najczęstsze pytania

Czy chatbot na mojej stronie musi informować, że jest AI?

Zgodnie z art. 50 ust. 1 AI Act tak, od 2 sierpnia 2026 r., chyba że jest to oczywiste dla osoby dostatecznie poinformowanej, uważnej i ostrożnej. Obowiązek spoczywa na dostawcy systemu AI, a informację trzeba przekazać najpóźniej przy pierwszej interakcji.

Czy jest okres przejściowy na informowanie o chatbocie?

Nie. Jedyny okres przejściowy dla art. 50 dodany przez rozporządzenie (UE) 2026/1744 dotyczy oznakowania w formacie nadającym się do odczytu maszynowego z art. 50 ust. 2, do 2 grudnia 2026 r., i tylko dla systemów wprowadzonych do obrotu przed 2 sierpnia 2026 r.

Jaka jest kara za brak informacji o chatbocie?

Do 15 mln EUR lub 3% całkowitego rocznego światowego obrotu, w zależności od tego, która kwota jest wyższa, na podstawie art. 99 ust. 4 AI Act. W przypadku MŚP stosuje się niższą z tych kwot.

Czy wystarczy zdanie w polityce prywatności?

Art. 50 ust. 5 wymaga, aby informacja była jasna i wyraźna najpóźniej przy pierwszej interakcji. Zdanie w dokumencie, którego rozmówca nie otwiera przed rozpoczęciem czatu, trudno z tym pogodzić; z informacją w oknie czatu nie ma tego problemu.

Źródła

• Rozporządzenie (UE) 2024/1689 (AI Act), art. 3, 50, 99 i 113, EUR-Lex
• Rozporządzenie (UE) 2026/1744 (Digital Omnibus w sprawie AI), EUR-Lex
• Komisja Europejska, FAQ o obowiązkach w zakresie przejrzystości z art. 50
• Komisja Europejska, wytyczne w sprawie obowiązków w zakresie przejrzystości dla dostawców i podmiotów stosujących systemy AI
• Komisja Europejska, komunikat prasowy IP/26/1714, 30 lipca 2026 r.

Wszystkie źródła sprawdzono ponownie 5 listopada 2026. Ten poradnik objaśnia tekst rozporządzenia i opublikowane wytyczne Komisji. Nie jest poradą prawną, a konkretną sytuację Twojej firmy powinien ocenić prawnik.